تبلیغات
قرآن نفیس به خط نسخ استاد احمد نیریزی و تذهیب اصفهان - تدوین قرآن
چهارشنبه 20 مرداد 1389

تدوین قرآن

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

 

تدوین قرآن

معنای جمع وتدوین قرآن:كلمه جمع به معنی گردآوری وافزودن چیزی به چیز دیگر است.نگاهی به احادیث وروایت های مختلف درباره مراحل جمع وگردآوری قرآن نشان میدهد كه این كلمه درمراحل مختلف تاریخی معانی متفاوت داشته ومتناسب بامقصود به كار میرفته است،بنابراین این كلمه برحسب وبه اقتضای كلام معانی مختلفی رادربرگرفته است:1-جمع به معنی حفظ كردن وبه حافظه سپردن است كه در اینجا به آن دسته از اصحابی گفته میشود كه قرآن را ازحفظ داشتند وبه حفاظ یا جماع قرآن مشهور گشتند،كه این معنای جمع در عهد رسول خدا رایج بوده است.2-جمع قرآن به معنی نوشتن یا نگارش بوده است،اما به صورت پراكنده نوشته شده ودر یك جلدجمع نشده است،این مرحله دوم جمع آوری ست كه طبق اسنادوگواهی باارزش همزمان باحیات رسول خدا به ثمررسید.3-زمانی هم جمع به معنای مرتب كردن سوره ها،آیات و..میباشد.4-معنی دیگرآن هم تدوین وگردآوری یك متن ونص برحسب قرائت متواتر است وذكر این نكته ضروری ست كه منظور از تالیف نگارش وتصنیف نیست بلكه منظور همان جمع آوری آیات وسوره هاست.(نویسنده:رجبعلی سالاریان،به نقل ازسایت مرتضی آوینی)

نگارش قرآن درمراحل تكاملی خود قرآن ازصدراول به خصوص ازناحیه كتابت وزیبایی خط همراه با گذشت زمان سیر تكاملی داشته است.خطاطان بزرگ درزیبایی قرآن وتكامل خط آن نقش بسزایی داشتند،اولین كسی كه در راه تكمیل كتابت قرآن وزیبانگاری آن قدم برداشت خالد بن ابی الهیاج از اصحاب امیر المومنین(ع) بود كه در حدود سال صدهجری درگذشته است.

به طور كلی درمورد تدوین قرآن دو دیدگاه مهم وجود دارد:1- تدوین قرآن در زمان رسول اكرم(ص)2-تدوین قرآن در زمان خلفاء

از بررسی روایات ووقایع تاریخی چنین استناد میشود كه چینش كلمات وتدوین سوره ها در زمان پیامبر (ص)انجام گرفت اما در زمان خلفاء دو مرحله دیگر به آن افزوده شدكه عبارتنداز:1-جمع آوری مصاحف پراكنده در یك مجلد در زمان ابوبكروتدوین آن به صورت كتاب2-توحید ویكسان سازی مصاحف كه این كار پس ازعمر به دست عثمان انجام شد.

طرز نوشتن آیات:طرز نوشتن آیات به این شكل بودكه هرگاه آیه ای نازل میشد،پیغمبر كاتبان وحی را احضار میكرد ودستور نوشتن میفرمود،نویسنگان وحی آیات را بادقت مینوشتندوبر پیامبر گرامی میخواندند واوخود دستور میداد كه هرآیه ای را دركجا باید گذارد،وی در اواخر عمر خودگاهی برروی درست نوشتن برخی از حروف كیشیده ویا دندانه دار تذكراتی میفرمود.

یكی از مهم ترین موضوعاتی كه درزمینه نگارش قرآن مطرح میشود ترتیب سور میباشد چرا كه عده ای معتقدند كه ترتیب فعلی قرآن در صدوچهارده سوره كه از سوره حمد شروع وبه سوره ناس ختم میگردد،در زمان پیامبر وبه دستور خود ایشان طراحی شده است به این صورت كه وقتی سوره ای از جانب خداوند نازل میگشته،پیامبر اكرم دستور میدادند كه این سوره را بین فلان سوره وفلان سوره قرار دهید.اما در مقابل،عده ای بر خلاف این گروه معتقدند كه ترتیب سوره ها درقرآن توقیفی نبوده،بلكه اجتهادی میباشد.بنابراین این طور نبوده است كه پیامبرآیات قرآن رادرقالب عبارات خویش ریخته باشد وبه آیات تعبیر انسانی داده باشد،بلكه اساسا اعجاز قران در این است كه الفاظ ویژه پروردگار در ساختار وتركیب جملات مخصوص شكل گرفته وهیچ كس را یارای مانند سازی آن نیست واین نكته ایست كه زبان شناسان عرب به خوبی باآن آشنایی دارند.

بنابراین اساس میتوان نتیجه گرفت كه نگارش اولیه قرآن وتدوین آن ابتدا درزمان حضرت رسول(ص) وطبق اسناد تاریخی متعدد توسط حضرت علی (ع)صورت گرفت.شایان ذكر است كه قرآن منسوب به حضرت علی(ع)هیچ تفاوتی با قران حاضر نداشت وتنها تفاوت آن ترتیب سوره وحواشی آن بود به این شكل كه ترتیب سوره ها براساس «شان نزول»آن ها تدوین یافته بودوحاشیه قرآن آن حضرت دربرگیرنده شأن نزول ها،آیات ناسخ ومنسوخ،محكم ومتشابه بود.

پس از حضرت علی (ع)،قرآن هایی منسوب به امام حسین(ع)،امام سجاد(ع)،امام صادق(ع)،امام رضا(ع)امام عسكری(ع)،باقی مانده است،كه هركدام از این قرآن ها در محل مخصوص به خود نگهداری میشود.(برای اطلاعات ییشتر ر.ك.به كتاب پژوهشی درتاریخ قرآن كریم،نوشته سید محمد باقرحجتی،دفترنشر فرهنگ اسلامی،چاپ نهم،تهران1375ش.)

 

 


برچسب ها: قرآن نگاری ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، احمد نیریزی ، خوشنویسی قرآن ،

Can you stretch to get taller?
سه شنبه 28 شهریور 1396 03:42 ق.ظ
Thank you, I have recently been searching for information approximately this topic for a long time
and yours is the greatest I have found out till now.
However, what in regards to the bottom line? Are you certain about the supply?
Where is the Achilles heel?
یکشنبه 15 مرداد 1396 12:13 ق.ظ
If you are going for best contents like me, only visit this website everyday as it provides quality contents, thanks
Sherryl
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:44 ب.ظ
Your mode of telling all in this article is truly good, all
be capable of without difficulty understand it, Thanks a lot.
How we can increase our height?
شنبه 7 مرداد 1396 08:06 ق.ظ
Do you mind if I quote a couple of your posts as long as I provide credit and sources back to
your website? My blog site is in the very same niche as yours and my users would certainly benefit from some of the information you present here.

Please let me know if this alright with you.
Thanks!
home std test
جمعه 2 تیر 1396 07:45 ب.ظ
بسیار core از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب در آیا واقعا کار خوب با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما قادر به من مؤمن متاسفانه
تنها برای بسیار در حالی که
کوتاه. من هنوز کردم مشکل خود را با
جهش در منطق و شما خواهد را سادگی به پر همه کسانی
شکاف. در این رویداد شما که می توانید انجام من را
قطعا بود تحت تاثیر قرار داد.
Gidget
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:16 ق.ظ
I just like the valuable info you provide in your articles.
I'll bookmark your blog and test again here regularly.

I'm fairly certain I'll learn a lot of new stuff right right here!
Best of luck for the next!
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 04:59 ب.ظ
It's impressive that you are getting ideas from
this paragraph as well as from our discussion made at this place.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر