تبلیغات
قرآن نفیس به خط نسخ استاد احمد نیریزی و تذهیب اصفهان

قرآن نفیس استاد احمد نیریزی که کتابت آن در سال 1128 ه.ق به دست توانمند این استاد گرانقدربه اتمام رسیده و بالغ بر 30 سال در اصفهان به دست اساتید هنر تذهیب ، نقش و نگار یافته است ، در دهه ی قبل از یکی از نوادگان قاجار خریداری شده و در کشور آلمان با دستگاههای مدرن چاپ تصویر برداری گردیده است. این اثر فاخر به بهترین نحو ممکن کلام مقدس وحی را به هنر والای خط و تذهیب ایرانی نمایانده است. این اثر به آثار مشابه خود برتریهای بسیاری دارد و هنر آن توسط بزرگانی چون "محمد هادی معرفت"، "محمود فرشچیان"،"سید حسین نصر"،"بها ء الدین خرمشاهی" و "آیدین آغداشلو" ستایش شده است.
- معروفترین اثر همسنگ این شاهکار ، آثار عثمان طاها ست که در دنیا شهرت دارد ، خط نسخ استاد احمد نیریزی بقدری زیباست که اساتید حط آنرا ملاک آموزش قرار می دهند.
- در اکثر قرآنهای موجود یکی دو اختلاف قرائت ذکر شده است حال آنکه در این مصحف شریف ، تا چهارده روایت و قرائت قرآن کریم که در نزد شیعه و سنی مورد قبول است ذکر گردیده.
- فراق نامه یا تاریخ پایان کار کتابت در این اثر به وضوح نقش بسته است.
- به لحاظ شباهت به نسخه ی اصلی بسیار قابل توجه است و به سبب کیفیت و دقت در چاپ جز آثار بسیار نفیس می باشد.



برچسب ها: قرآن ، قرآن نفیس ، قرآن مذهب ، احمد نیریزی ، خط نسخ ،

 دیداروزیر ارشاد در نمایشگاه قرآن ازقرآن نیریزی 

 

دکتر محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد شب گذشته 25مردادماه بعد از نماز مغرب از غرفه‌های مختلف نمایشگاه چون دانشگاهی، گفتگوی زنده شبکه اول سیما، بخش های دانشگاهی، حوزوی، معناگرا، مدرسه قرآن، خبرگزاری ایکنا، خبرگزاری شبستان، ابنا، دارالقرآن، سایت نمایشگاه قرآن و چند غرفه دیگر دیدار کرد.

وی همچنین ازقرآن نفیس نیریزی كه ارزنده ترین قرآن ایران است دیدن كرد كه تصویر بالا دكتر را در حال دیدار از این قرآن نشان میدهد.وزیر ارشاد در جریان این دیدار به وزارت خانه ها و سازمان ها برای بهره مندی از امکانات نمایشگاه قرآن و استفاده از نیم درصدی اعتبارات دستگاه متبوع در نمایشگاه متنوع سال جاری توصیه کرد.

همچنین معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چون یحیی طالبیان قائم مقام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حمید شاه آبادی معاون هنری وزارت ارشاد دیشب 25مرداد ماه از بخش های مختلف هجدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم دیدن کردند.

هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم از 17مرداد تا 12شهریور در تهران از ساعت 17 تا  24  پذیرای بازدیدکنندگان است. شعار امسال نمایشگاه قرآن کتاب زندگی است.

 

 


برچسب ها: احمد نیریزی ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، خوشنویسی قرآن ، قرآن نگاری ،

یکشنبه 24 مرداد 1389

یاقوت مستعصمی(بزرگترین خوشنویس خط ثلث)

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

یاقوت مستعصمی(بزرگترین خوشنویس خط ثلث)

جمال الدین ابو الدر یاقوت مستعصمی بغدادی ملقب به قبلة الكتاب،خطاط مشهور دربار عباسیان است كه به سبب خط نیكو وبدیع خود به ویژه به جهت نسخه های قرآنی كه نگاشته است شهرت یافته است.

وی خالق خطوط «اقلام الستة»(برای اطلاع ازشرح خطوط اقلام الستة به پست خوشنویسی1مراجعه گردد) میباشد كه شهرتش بیشتر مربوط به اواخر قرن هشتم واوایل قرن نهم هجری در شهر هرات است. یاقوت مستعصمی در دهه اول یادوم قرن هفتم درآماسیه آناطولی »متولد شد.تاریخ تولد اودقیقا مشخص نیست.اودر ایام جوانی به بغدادرفت و به خدمت خلیفه عباسی«المستعصم بالله»درآمدواز همان جا لقب مستعصمی به اوداده شد.

مرحوم اقبال آشتیانی ذیل صنایع دوره مغول آورده است كه یكی ازمهم ترین فنونی كه همزمان با استیلای مغول در ممالك شرق اهمیت زیادی داشته است خوشنویسی بوده است به همین دلیل مستنصر ومستعصم ووزرای ایشان در جلب خوشنویسان مبالغ بسیار خرج میكردندكه از میان  مشهورترین خطاطان این دوره میتوان به صفی الدین عبد المومن ارموی ودیگری شاگردش یاقوت مستعصمی كه در این فن به مرتب از استاد خود مشهورتر است اشاره كرد.

مستعصمی علاوه بر نگارش نسخه های قرآنی آثار دیگری از خود برجای گذاشته است ازجمله:1-اسرار الحكماء كه محتوای آن پند وتصوف است كه به ضمیمه امثال العرب ضبی در استامبول به سال 1300به چاپ رسیده است.2-رساله آداب وحكم واخباروآثارفقه واشعار منتخبه كه درمجموعه ای به نام سه رساله درمطبعة الجوانب اسلامبول به سال 1298در77 صفحه چاپ شده است.3-نبذه من اقوال الفضلاءكه یاقوت آنها را در سال 681گردآورده است ودر موصل به سال1863به چاپ رسیده است.

یاقوت درمكتب خوشنویسی7تن را تربیت كردكه درعالم این هنرتحت عنوان استادان سبعه یا استادان هفتگانه مشهورگشتندكه عبارتند از:ارغوان بن عبد الله كاملی،مولانا عبدالله صرفی،مولانا یحیی صوفی،مولانا مبارك شاه سیوفی،مباركشاه بن قطب تبریزی،مولانا احمد سهره وردی.

یاقوت مستعصمی درسال 698ه.ق دار فانی را وداع گفت وازاو به عنوان بزرگترین خوشنویس در عرصه هنرنگارش خط ثلث یاد میشود.تصویر زیر نمونه ای از برگ قرآن به خط یاقوت مستعصمی میباشد.


برچسب ها: احمد نیریزی ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، خوشنویسی قرآن ، قرآن نگاری ، تذهیب ،

شنبه 23 مرداد 1389

ابن مقله(خالق خط نسخ)

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

ابن مقله (خالق خط نسخ)

ابو علی محمد بن حسین بن عبد الله شیرازی،ادیب،خوشنویس،مبتكر ومبدع خطوط مختلف و وزیر عباسیان،خالق بزرگ خط نسخ میباشد،همچنین اختراع انواع خطوط ششگانه واصول دوازده گانه خوشنویسی را به او نسبت میدهند..ی درسال272ه.ق در فارس متولد شد،مقله لقب پدرش ابوالعباس بود كه به معنی چشم،یا سیاهی وسپیدی یا حدقه چشم میباشد.

پدر ابن مقله خطی زیبا داشته وقرآنی ازخود به جای گذارده كه ابن ندیم آن را دیده بود.ابن مقله در زمان حكومت امیران ترك وبه هنگامی كه قدرت اصلی در دستشان بود،سه بار به عنوان وزیر،كه همزمان با حكومت خلفایی چون المقتدر بالله،القاهر بالله،الراضی بالله بود گماشته شد اماسرانجام درپی آزار وشكنجه ودرپی بدخواهی عده ای حسود،دست راستش را ازبدن جدا كردند.گفته شده كه الراضی پس ازان پشیمان شدودستور به مداوای اوداد اما سودی نبخشید،پس نوشتن با دست چپ را تمرین كردودر این كار هم موفق گردید.

ابن ندیم وبرادرش به سبك پدرشان مینوشتند.ثعالبی نوشته است كه خط بن مقله در زیبایی ضرب المثل بودوصاحب بن عباد خط اورا بوستان دل وچشم خوانده است.اكثر دانشمندان بن مقله را اولین مبتكر ومخترع خط عربی دانسته اند كه پس ازوی افرادی چون محمد بن سمسانی ومحمد بن اسعد راه اورا ادامه دادند.

ابن مقله دوازده قاعده مهم برای زیبایی خط تعیین كرد كه به اصول دوازده گانه خوشنویسی مشهورند وتابه حال پس ازگذشت 100سال اعتبارواهمیت خودرا حفظ كرده است كه عبارتند از:تركیب،سنت،ضعف،سطح،دور،صعودمجاز،نزول مجاز،اصول،صفا وشأن.

اوخط محقق رااز خط كوفی ونسخ قدیمی بیرون كشیدوآن را قاعده مند ساخت.پس ازآن خط ریحان را خلق كرد وخط ثلث را از خط ریحان أخذكردوقاعد ه های آنها را نیزتنظیم كرد.

بن مقله مثل اعلی خوشنویسی وخط نیكو میباشد چنان كه شاعری عرب زبان خط او رابا فصاحت سحبان،حكمت لقمان،زهد ادهم هم ردیف آورده وشعرای فارسی زبان همچون سعدی به حسن خط او مثل زده اند:

كاش بن مقله بودی در حیات

تابمالیدی خطش برمقلتین

آنچه ازآثار بن مقله به جای مانده است عبارت است از:1-رسالة فی علم الخط والقلم2-رسالة فی میزان الخط كه در كتابخانه عطارین تونس نگهداری میشود.3-مرقعی ازخطاطان مختلف دركتابخانه سلطنتی كه انتساب بخشی ازآن به بن مقله قابل تأمل است4-تعدای نامه كه به اشخاص مختلف نوشته است.

وی در سال 328ه.ق چشم ازجهان فروبست.     تصویر زیر نمونه ای از خط بن مقله میباشد.


برچسب ها: احمد نیریزی ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، تدوین قرآن ، عثمان طه ، خوشنویسی قرآن ،

چهارشنبه 20 مرداد 1389

نخستین زن خوشنویس نستعلق كل قرآن

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

   نخستین زن خوشنویس نستعلیق كل قرآن

این گزارش به نقل از پایگاه حوزه نت میباشد.

یکی از خلّاق‌ترین هنرهای ایرانی که در خدمت اسلام و قرآن قرار گرفت، هنر خوشنویسی است.امّا در میان هنرمندان نامی این هنر، کمتر، نام بانوی خوشنویس به چشم می‌خورَد.در این گزارش،به گوشه‌هایی از زندگی و حرف‌های بانوی هنرمند خوشنویسی می‌پردازیم که به عنوان نخستین زن مسلمان خوشنویس نستعلیق قرآن،در تمامی کشورهای اسلامی، سعادت اتمام کتابت قرآن کریم را از آن خود کرد.

استاد فریبا مقصودی، در سال 1340 در کرمانشاه، پای به عرصه وجود نهاد. پدر و مادرش هر دو اهل هنر بودند و او در محیطی رشد یافت که با هنر، بیگانه نبود و از همان کودکی، به خوشنویسی علاقه نشان می‌داد.وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان کرمانشاه گذراند و سپس وارد دانشگاه شد. در زمان تعطیلی دانشگاه‌ها و انقلاب فرهنگی برای تفنّن و پر کردن اوقات فراغت، در کلاس‌های آموزشی خوشنویسی ثبت نام کرد، بی خبر از آن که:

رشته‌ای بر گردنم افکنده دوست

می‌کشد هرجا که خاطر خواه اوست.


ادامه مطلب

برچسب ها: احمد نیریزی ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، خوشنویسی ،

چهارشنبه 20 مرداد 1389

تدوین قرآن

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

 

تدوین قرآن

معنای جمع وتدوین قرآن:كلمه جمع به معنی گردآوری وافزودن چیزی به چیز دیگر است.نگاهی به احادیث وروایت های مختلف درباره مراحل جمع وگردآوری قرآن نشان میدهد كه این كلمه درمراحل مختلف تاریخی معانی متفاوت داشته ومتناسب بامقصود به كار میرفته است،بنابراین این كلمه برحسب وبه اقتضای كلام معانی مختلفی رادربرگرفته است:1-جمع به معنی حفظ كردن وبه حافظه سپردن است كه در اینجا به آن دسته از اصحابی گفته میشود كه قرآن را ازحفظ داشتند وبه حفاظ یا جماع قرآن مشهور گشتند،كه این معنای جمع در عهد رسول خدا رایج بوده است.2-جمع قرآن به معنی نوشتن یا نگارش بوده است،اما به صورت پراكنده نوشته شده ودر یك جلدجمع نشده است،این مرحله دوم جمع آوری ست كه طبق اسنادوگواهی باارزش همزمان باحیات رسول خدا به ثمررسید.3-زمانی هم جمع به معنای مرتب كردن سوره ها،آیات و..میباشد.4-معنی دیگرآن هم تدوین وگردآوری یك متن ونص برحسب قرائت متواتر است وذكر این نكته ضروری ست كه منظور از تالیف نگارش وتصنیف نیست بلكه منظور همان جمع آوری آیات وسوره هاست.(نویسنده:رجبعلی سالاریان،به نقل ازسایت مرتضی آوینی)

نگارش قرآن درمراحل تكاملی خود قرآن ازصدراول به خصوص ازناحیه كتابت وزیبایی خط همراه با گذشت زمان سیر تكاملی داشته است.خطاطان بزرگ درزیبایی قرآن وتكامل خط آن نقش بسزایی داشتند،اولین كسی كه در راه تكمیل كتابت قرآن وزیبانگاری آن قدم برداشت خالد بن ابی الهیاج از اصحاب امیر المومنین(ع) بود كه در حدود سال صدهجری درگذشته است.

به طور كلی درمورد تدوین قرآن دو دیدگاه مهم وجود دارد:1- تدوین قرآن در زمان رسول اكرم(ص)2-تدوین قرآن در زمان خلفاء

از بررسی روایات ووقایع تاریخی چنین استناد میشود كه چینش كلمات وتدوین سوره ها در زمان پیامبر (ص)انجام گرفت اما در زمان خلفاء دو مرحله دیگر به آن افزوده شدكه عبارتنداز:1-جمع آوری مصاحف پراكنده در یك مجلد در زمان ابوبكروتدوین آن به صورت كتاب2-توحید ویكسان سازی مصاحف كه این كار پس ازعمر به دست عثمان انجام شد.

طرز نوشتن آیات:طرز نوشتن آیات به این شكل بودكه هرگاه آیه ای نازل میشد،پیغمبر كاتبان وحی را احضار میكرد ودستور نوشتن میفرمود،نویسنگان وحی آیات را بادقت مینوشتندوبر پیامبر گرامی میخواندند واوخود دستور میداد كه هرآیه ای را دركجا باید گذارد،وی در اواخر عمر خودگاهی برروی درست نوشتن برخی از حروف كیشیده ویا دندانه دار تذكراتی میفرمود.

یكی از مهم ترین موضوعاتی كه درزمینه نگارش قرآن مطرح میشود ترتیب سور میباشد چرا كه عده ای معتقدند كه ترتیب فعلی قرآن در صدوچهارده سوره كه از سوره حمد شروع وبه سوره ناس ختم میگردد،در زمان پیامبر وبه دستور خود ایشان طراحی شده است به این صورت كه وقتی سوره ای از جانب خداوند نازل میگشته،پیامبر اكرم دستور میدادند كه این سوره را بین فلان سوره وفلان سوره قرار دهید.اما در مقابل،عده ای بر خلاف این گروه معتقدند كه ترتیب سوره ها درقرآن توقیفی نبوده،بلكه اجتهادی میباشد.بنابراین این طور نبوده است كه پیامبرآیات قرآن رادرقالب عبارات خویش ریخته باشد وبه آیات تعبیر انسانی داده باشد،بلكه اساسا اعجاز قران در این است كه الفاظ ویژه پروردگار در ساختار وتركیب جملات مخصوص شكل گرفته وهیچ كس را یارای مانند سازی آن نیست واین نكته ایست كه زبان شناسان عرب به خوبی باآن آشنایی دارند.

بنابراین اساس میتوان نتیجه گرفت كه نگارش اولیه قرآن وتدوین آن ابتدا درزمان حضرت رسول(ص) وطبق اسناد تاریخی متعدد توسط حضرت علی (ع)صورت گرفت.شایان ذكر است كه قرآن منسوب به حضرت علی(ع)هیچ تفاوتی با قران حاضر نداشت وتنها تفاوت آن ترتیب سوره وحواشی آن بود به این شكل كه ترتیب سوره ها براساس «شان نزول»آن ها تدوین یافته بودوحاشیه قرآن آن حضرت دربرگیرنده شأن نزول ها،آیات ناسخ ومنسوخ،محكم ومتشابه بود.

پس از حضرت علی (ع)،قرآن هایی منسوب به امام حسین(ع)،امام سجاد(ع)،امام صادق(ع)،امام رضا(ع)امام عسكری(ع)،باقی مانده است،كه هركدام از این قرآن ها در محل مخصوص به خود نگهداری میشود.(برای اطلاعات ییشتر ر.ك.به كتاب پژوهشی درتاریخ قرآن كریم،نوشته سید محمد باقرحجتی،دفترنشر فرهنگ اسلامی،چاپ نهم،تهران1375ش.)

 

 


برچسب ها: قرآن نگاری ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ، احمد نیریزی ، خوشنویسی قرآن ،

یکشنبه 17 مرداد 1389

گفتگو با خالق رسم الخط(عثمان طه)

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

این گفتگو به نقل از پایگاه عربی مدارس الدلتا میباشد.

گفتگو با عثمان طه

ابو مروان عثمان بن عبده بن حسین بن طه، خوشنویس عرب زبانی است که به واسطه نگارش "مصحف مدینه" شهرت یافته است، مصحفی که موسسه چاپ مصحف شریف ملک فهد آن را منتشر کرد.

وی در روستای شهر حلب در سوریه به سال 1934میلادی چشم به دنیا گشود. متاهل و دارای هفت فرزند است. پدرش، شیخ "عبده حسین طه" امام جماعت، سخنران مسجد و استاد خوشنویسان سوریه است.

عثمان طه در رشته شریعت اسلامی در مقطع کارشناسی فارغ التحصیل شد و زبان عربی، نقاشی و هنرهای اسلامی را فرا گرفت.

وی از خوشنویس بزرگ جهان اسلام استاد حامد العامدی در سال 1973 میلادی اجازه خوشنویسی دریافت کرد و در خطاطی در محضر تنی چند از خوشنویسان همچون محمد علی المولوی، ابراهیم الرفاعی در شهر حلب، محمد بدوی الدیرانی در دمشق و هاشم البغدادی زانوی تلمذ نهاد.

 


ادامه مطلب

برچسب ها: قرآن نیریزی ، قرآن نگاری ، خوشنویسی ، خط نسخ ، احمدنیریزی ،

یکشنبه 17 مرداد 1389

خوشنویسی قرآن(2)

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    نوع مطلب :تذهیب و قرآن نگاری ،

خوشنویسی قرآن(2)

«ازمهم ترین خطوط قرون مختلف خطوط قرن چهارم وپنجم از اهمیت ویژه ای برخوردارند كه عبارتنداز:خط محق یاخط وراقی یاخط موزون كه حالتهای چرخش قلم وذوق ایرانیان درآن كاملا مشهود است وقرآن های نفیسی با این خط كتابت شده است.فرق خط ریحان كه به ظرافت ریحان با تمام عرض قلم نگاشته میشودبا محق ان است كه خط محق راست وضخیم وریحان راست وباریك بافاصله های منظم وبدون تداخل حروف وكامل نوشته میشود.

خط ثلث كه استخراج اولیه آن توسط بن مقله بوده از جهت ظرافت وزیبایی ام الخطوط خوانده میشودوخطاط وقتی به درجه اعتبار میرسد كه خط ثلث را قرص ومحكم وشكیل بنویسد چرا كه آن مشكلترین خطوط است كه دو خط مشتق از این خطوط توقیع ورقاع نام دارد.در خط توقیع پری وچاقی یكسان ویكنواخت است،بر خلاف اصل ثلث كه دارای تشعیرات میباشد.مروج این خط بن مقله ودیگری ابوالفضل احمد خازن دینوری بودند.خط غبار خطی بسیار ریز است وبرای نوشتن متون به كار میرفته است خط مسلسل از خط ثلث است كه درآن كاتب حروف وكلمات را به هم پیوسته وزنجیر وار مینویسد.

در خط نسخ گرایش قلم به اصطلاح گرم ونرم انجام میپذیرد وكتابت آن آسان تراست وزیبایی خاصی داردكه بسیاری از قرآن ها به خط نسخ نوشته شده ومیشودوتمام صفات خطوط ثلث وتوقیع ورقاع به انضمام زیبایی وظرافت مخصوص نسخ درآن ها به چشم میخورد»(به نقل از مقاله عظیم پرندی خوشنویس وقرآن پژوه نوشته غلام عباس شمس،سایت بانك مقالات قرآنی،مركز فرهنگ ومعارف قرآن)

یكی دیگر از مهم ترین نقش آفرینان تحول در عرصه هنر خوشنویسی قرآن در ایران میرزا احمد نیریزی میباشدكه قرن دوازدهم تاچهاردهم هجری از این جهت كه وی در این فاصله میزیسته است بسیار حائزاهمیت است. 

در كشور ما قرآن نویسی در طول قرن های متمادی ادامه یافته واوج این هنر گران قدر را درعصر صفوی میتوان دیدتا جایی كه درتاریخ امده است كه وقتی علی رضا عباسی هنرمند معاصرشاه عباس مشغول كتابت قرآن میشد،شاه عباس شمعدان در دست میگرفت تا اوبنویسد. قرن دهم مقارن با دوره صفویه است كه ازسال 907تا1135 در ایران حكومت كردندوخوشنویسی در این دوره كمال ترقی را طی كردچرا كه شاهان وشاهزاده گان صفوی نیز خود خوشنویس بوده وهمین امر باعث پیدایش خوشنویسان بزرگی در این دوره شد كه از آن میان میتوان به دوست محمد هروی،امیر عبد القادر حسین شیرازی،شاه محمود نیشابوری،شهر امیر شیرازی،علاءالدین محمد شمس الدین حافظ تبریزی،احمد یزدی،فاطمه سلطان بنت مقصود علی،و...اشاره كرد.

امروزه آیات قرآن كریم یكی ازمحوری ترین بخش های هنر خوشنویسی درایران وسایر كشورها به شمار میآیدكه علاوه برنگارش آن بر روی كاغذكه به صورت كتاب وجزوه عرضه میگردد،بر روی سنگ چوب،شیشه،همچنین آمیزه هایی از هنرهای گوناگون چون معرقكاری،منبتكاری،و...دردنیای هنری قرآنی مرسوم شده است.محمد نعمتی،قران نویس شیرازی وعضو هیات ممیزه انجمن خوشنویسان ایران درباره ویژگی های قرآن نویسی ایرانی گفت:دقت ودر نظرگرفتن عنصر زیبایی درنسخ ایرانی بیشتراست وسعی بر این است كه اثر زیبا به نظربرسدوچشم نواز باشددر حالی كه در نسخ عربی كتابت بعضی حروف وعلائم مانند«د»و«ر»مقداری خشك است.فرهاد نصیری شیرازی مدری انجمن خوشنویسان ایران معتقد است كه خوشنویسی قرآن با خط نسخ ایرانی دارای سابقه بیشتری نسبت به اعراب است وبن مقله كه مبدع خط نسخ واز وزیران آل بویه بوده اهل بیضای فارس میباشد،این درحالیست كه استاد الاساتید خط عرب شخصی به نام یاقوت بود كه اوخوداز پیروان بن مقله است.

بنابراین هنر خوشنویسی قرانی یكی ازمهم ترین هنرهای خوشنویسی محسوب شده كه در حال حاضردر سطح ایران وجهان روز به روز در حال پیشرفت میباشدوزیبا نگاری این كلام آسمانی از مهم ترین افتخارات هنرمندان ایرانی به شمار میرود.  


برچسب ها: احمد نیریزی ، خوشنویسی قرآن ، خط نسخ ، قرآن نیریزی ، تذهیب ،

شنبه 16 مرداد 1389

خوشنویسی قرآن(1)

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

خوشنویسی قرآن (1)

دین اسلام ونزول قرآن كریم مهم ترین زمینه توسعه هنر نگارش یا خوشنویسی در جهان است كه پیامبر اكرم(ص) هم همواره بر آن تاكید داشت تا آنجا كه میفرمود:«هركس آیه بسم الله الرحمن الرحیم را برای بزرگداشت خداوند به خطی خوش بنویسد بخشیده خواهد شد.(منیه المرید ص 351) اگرچه كلام وحی خود به خود بر خواننده اثر میگذارد اما این حقیقت را نمیتوان نا دیده گرفت كه رسول خدا در كتاب كنز العمال،حدیث 29304 میفرماید: الخط الحسن یزید الحق وضحا: خط نیكو بر روشنی وزیبایی هرچه بیشتر كلام حق می افزلید.پیامبر اكرم (ص) نخستین كسی بود كه درس خوشنویسی در قرآن كریم را آغاز كردو به بن عباس توصیه میفرمود:كه دندانه های بسم الله الرحمن الرحیم را مبسوط بنویسد كلمه الرحمن راكشیده ورحیم را جمع كند،كه این نوع نوشتار در مورد بسم الله الرحمن الرحیم هنوز ادامه دارد.همچنین از رسول اكرم(ص) وامام علی(ع) درباره چگونگی خوشنویسی،تراشیدن قلم ولیقگذاری دردوات و...سخنانی نقل شده است.آموزه های پیامبر اكرم(ص) بعدها توسط امیر المومنین دنبال شدوآن حضرت به عنوان اولین كسی كه كاتب كلام وحی است جایگاهی ویژه دارد.

در ابتدای جریان نگارش قرآن تنها خط مورد استفاده،خط كوفی بود،كه به دستور عثمان بن عفان خلیفه سوم،قرآن كریم شكل واحدی به خود گرفت وجمع آوری شد اما به تدریج ودر كمتراز چندقرن مسلمانان به ایرادات این خط پی برده وبا ورود اقوام مختلف با فرهنگها وخط های متفاوت،تنوع مناسبی در انواع خطوط قرآنی به وجودآمدوبا ابداع خط نسخ خط كوفی كنار گذاشته شد.از مهم ترین ایرادات خط كوفی این بود كه این خط فاقد نقطه بود و امكان اعرای گذاری نیز درآن وجود نداشت وهمین امر باعث شد كه بیشتر مسلمانان غیر عرب در قرائت قران با اشكالات فراوان روبرو شوند.

در اوایل قرن چهارم سال 310هجری قمری بن مقله بیضاوی شیرازی خطوطی را به وجودآورد كه به خطوط ششگانه یا اقلام سته مشهورگشت كه عبارتند از:محقق، ریحان ،ثلث،نسخ،رقاع،توقیع،كه اختلاف آنها با یكدیگردر شكل حروف كلمات،نسبت سطح ودوره درهركدام میباشد.همچنین اوبرای این خطوط قواعد خاصی تحت عنوان اصول دوازده گانه خوشنویسی وضع كرد كه عبارتد از:تركیب، كرسی،نسبت ضعف،قوت،سطح،دوره،صعودمجازی،نزول مجازی،اصول،صفاوشأن.پس ازبن مقله افرادی چون محمد بن سمسانیومحمدبن اسعد،شیوه اورافراگرفنندویك قرن بعد ابوالحسن علی بن هلال معروف به ابن بواب این شیوه راازآن دونفر آموختوتكمیل كردوتمامی خطوطی راكهبن مقله پدیدآورده بودكمال بخشبد.در قرن هفتم جمال الدین یاقوت مستعصمی به این خط جان تازه ای بخشیدوقرآن كریم راچندباركتابت نمود.هم اینك قران هایی درمهمترین موزه های دنیا كه منتسب به هشت امام اول شیعیان است نگهداری میشود كه به برخی ازآنها اشاره میشود.1_قرآن به خط مبارك مولای متقیان علی بن ابی طالب(ع)ازآغاز سوره هود تاپایان سوره كهف به خط كوفی،محل نگهداری:موزه آستان قدس2-قرآن به خطحسن مجتبی(ع)ازآغازجزءبیست وسوم تاپایان جزءبیست وپنجمبرروی پوست آهو،محل نگهداری:موزه آستان قدس3-جزءشانزدهم قرآن به خط امام حسین (ع)،محل نگهداری:موزه آستان قدس4-قرآن به خط كوفی منسوب به امام چهارم،محل نگهداری:موزه دار الفنون الاسلامی قاهره5-قرآن به خط امام جعفر صادق(ع) محل نگهداری:موزه آستان قدس رضوی6-قرآن به خط حضرت امام رضا(ع)،محل نگهداری:موزه كاخ گلستان7-قرآن به خط حضرت امام هادی(ع)،كه همگی جزء نفیس ترین قرآن های موجود محسوب میشود.


یکشنبه 26 اردیبهشت 1389

زندگی احمد نیریزی

   نوشته شده توسط: بهروز غفاریان    

معرفی میرزا احمد نیریزی

میرزا احمد نیریزی در شهر نیریز فارس چشم به جهان گشود. قدیمی ترین اثری که از او شناخته شده‌ ;كتاب صحیفه سجادیه است که آن را در سال ۱۰۸۷ قمری کتابت کرده و در آن نام پدرش را «سلطان محمد» و لقب خود را «شمس الدین» قید می‌کند.
گرچه از زندگانی او آگاهی چندانی نداریم اما قدر مسلم او به دعوت آخرین پادشاه صفویان به اصفهان مهاجرت کرده و در سال‌های ۱۱۰۵ تا ۱۱۳۴ هجری قمری در دربار صفوی به کتابت قرآن و ادعیه و نسخ دینی مشغول بوده‌است. آغاز ورود او را به اصفهان در ۱۱۰۰ قمری نوشته‌اند. پادشاه صفوی میرزا احمد را به «سلطانی» ملقب کرد.

 


ادامه مطلب

برچسب ها: احمد نیریزی ، قرآن نگاری ، قرآن نیریزی ، خط نسخ ،

تعداد کل صفحات: 2 1 2